GAD-7 Anksiyete (Kaygı) Tarama Ölçeği

GAD-7 nedir, neyi ölçer?

GAD-7 (Generalized Anxiety Disorder-7), son iki haftada kaygıyla ilişkili yedi belirtiyi ne sıklıkla yaşadığınızı soran kısa bir tarama ölçeğidir. Maddeler sürekli gerginlik ve tedirginlik hâlini, endişeyi durduramamayı, birçok konuda aynı anda endişelenmeyi, gevşeyememeyi, yerinde duramamayı, çabuk öfkelenmeyi ve kötü bir şey olacakmış duygusunu kapsar.

Ölçek asıl olarak yaygın anksiyete bozukluğunun taranması için geliştirilmiştir; pratikte genel kaygı düzeyi hakkında da fikir verdiği için birinci basamakta sık kullanılır. Toplam puan 0 ile 21 arasında değişir.

Kaygı ne zaman "normal" olmaktan çıkar?

Kaygı kendi başına bir sorun değildir; tehlikeyi fark etmemizi ve hazırlanmamızı sağlayan olağan bir tepkidir. Sınav öncesi gerilmek ya da bir görüşmeden önce heyecanlanmak beklenen bir şeydir. Kaygının değerlendirilmesi gereken bir tabloya dönüştüğünü gösteren üç ölçüt vardır: süre (haftalarca sürmesi), yaygınlık (belirli bir duruma değil, birçok konuya yayılması) ve işlevsellik (uykuyu, işi, ilişkileri ya da gündelik kararları zorlaştırması).

Kaygı sık sık bedende de görülür: çarpıntı, nefes darlığı, göğüste sıkışma, mide yakınmaları, baş dönmesi ve kas gerginliği yaygındır. Bu belirtiler çoğu kişiyi önce dahiliye ya da kardiyoloji kapısına götürür; bedensel nedenler dışlandıktan sonra kaygı düşünülür.

Nasıl puanlanır?

Her madde 0 (Hiçbir zaman) ile 3 (Hemen hemen her gün) arasında puanlanır ve yedi maddenin toplamı alınır. Aşağıdaki aralıklar ölçeği geliştirenlerin önerdiği aralıklardır. 10 ve üzeri puan daha ileri değerlendirme için yaygın kullanılan eşiktir.

GAD-7 panik atak, sosyal kaygı bozukluğu ya da belirli bir fobi gibi durumları ayrı ayrı ölçmez. Kaygınız belirli bir duruma bağlıysa (kalabalık, konuşma yapmak, kapalı alan, uçuş) puanınız düşük çıkabilir; bu, yaşadığınızın önemsiz olduğu anlamına gelmez.

Kaygı için psikolog mu, psikiyatrist mi?

Kaygı bozukluklarında psikoterapi, özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar, etkinliği en iyi gösterilmiş seçenekler arasındadır ve bu çalışmayı psikologlar yürütür. Belirtiler günlük hayatı çok zorluyorsa, uykuyu ciddi biçimde bozuyorsa ya da bedensel belirtiler öne çıkıyorsa bir psikiyatri uzmanının değerlendirmesi de gerekir; gerektiğinde terapi ve tıbbi tedavi birlikte planlanır.

Hangisine gideceğinize karar veremiyorsanız ikisini birden listeleyip önce randevu bulabildiğiniz uzmanla görüşmek de geçerli bir yoldur: görüşmede uzman gerekirse sizi doğru yere yönlendirir.

Sonucum yüksek çıktı, ne yapmalıyım?

Puanınız 10'un üzerindeyse bir ruh sağlığı uzmanıyla görüşmenizi öneririz. Kaygı, üzerine gidildiğinde belirgin biçimde geriletilebilen bir alandır; erken başvurmak süreci kısaltır. Bu arada uyku düzenini korumak, kafein ve alkolü azaltmak ve düzenli hareket etmek belirtileri hafifletebilir, ancak bunlar tedavinin yerine geçmez.

Puan aralıkları

Puan	Düzey	Ne anlama geliyor?
0–4	Minimal	Bildirdiğiniz belirtiler çok az. Belirli durumlarda yoğunlaşan bir kaygı yaşıyorsanız bu ölçek onu yakalamayabilir; zorlandığınız bir konu varsa yine de konuşabilirsiniz.
5–9	Hafif	Bu düzeyde genellikle izlemek önerilir. Kaygı uykunuzu, işinizi ya da ilişkilerinizi etkilemeye başlıyorsa bir uzmanla görüşmek erken ve iyi bir adım olur.
10–14	Orta	Ölçeği geliştirenler 10 ve üzeri puanı daha ileri değerlendirme için eşik olarak önerir. Bir ruh sağlığı uzmanıyla görüşmeniz önerilir; kaygı bozukluklarında terapi etkili bir seçenektir.
15–21	Ağır	Bu düzeydeki kaygı günlük hayatı belirgin biçimde zorlaştırabiliyor ve çarpıntı, nefes darlığı gibi bedensel belirtilerle birlikte gidebiliyor. Bir uzmana başvurmanızı öneririz.

Sıkça sorulan sorular

GAD-7 kaç puan normal kabul edilir?

0-4 puan belirtilerin çok az olduğunu gösterir. 5-9 hafif, 10-14 orta, 15-21 ağır düzeydeki kaygı belirtilerine karşılık gelir. 10 ve üzeri puan daha ileri değerlendirme için eşik kabul edilir.

GAD-7 hangi kaygı türlerini ölçer?

GAD-7 asıl olarak yaygın anksiyete bozukluğunun belirtilerini tarar; genel kaygı düzeyi hakkında da fikir verir. Panik atak, sosyal kaygı ya da belirli bir fobi gibi durumlar için ayrı değerlendirme gerekir.

Kaygı testi tanı koyar mı?

Hayır. GAD-7 bir tarama ölçeğidir; puanınız belirtilerinizin şiddeti hakkında fikir verir ama tanı koymaz. Tanı ancak bir uzmanın yapacağı değerlendirmeyle konabilir.

Kaygı için psikolog mu psikiyatrist mi?

Kaygıda çoğu zaman terapiyle başlanır ve psikologlar bu alanda çalışır. Belirtiler günlük hayatı çok zorluyorsa ya da bedensel belirtiler öne çıkıyorsa bir psikiyatri uzmanının değerlendirmesi de düşünülür.

Yanıtlarım kaydediliyor mu?

Hayır. Yanıtlarınız ve puanınız yalnız kendi cihazınızda, tarayıcınızda hesaplanır; sunucumuza gönderilmez ve kaydedilmez.

Kaynak

GAD-7, Pfizer Inc.’in sağladığı eğitim ödeneğiyle Robert L. Spitzer, Kurt Kroenke, Janet B. W. Williams ve arkadaşları tarafından geliştirilmiştir. Formun alt bilgisine göre çoğaltmak, çevirmek, göstermek ya da dağıtmak için izin gerekmez.

Bu sayfadaki bilgi genel bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Kendinize ya da bir başkasına zarar verme düşünceleriniz varsa 112 Acil’i arayın.