AUDIT Alkol Kullanımını Tanıma Testi

AUDIT nedir?

AUDIT (Alcohol Use Disorders Identification Test), Dünya Sağlık Örgütü tarafından alkol kullanımının risk düzeyini taramak için geliştirilen on soruluk bir testtir. Sorular üç alanı kapsar: ne kadar ve ne sıklıkla içildiği, bağımlılık belirtileri, ve içmenin yol açtığı sorunlar.

Amacı kimseyi etiketlemek değil, kullanımın hangi risk aralığında olduğunu göstermektir. Alkol kullanımı "var/yok" diye ikiye ayrılan bir şey değildir; düşük riskliden bağımlılığa uzanan bir yelpazedir ve erken fark edilen bir kayma en kolay geri döndürülendir.

Bir standart içki ne kadar?

Bir standart içki yaklaşık 10-12 gram saf alkol içerir. Kabaca: bir bardak (330 ml) bira, bir kadeh (140 ml) şarap ya da bir tek (40 ml) rakı, votka veya viski. Büyük bardaklar, duble ölçüler ve evde serbestçe doldurulan kadehler birden fazla standart içki sayılır; çoğu kişi bu yüzden içtiği miktarı olduğundan az tahmin eder.

Nasıl puanlanır?

İlk sekiz soru 0 ile 4 arasında, son iki soru 0, 2 ya da 4 puan alır. Toplam 0 ile 40 arasındadır. Yaygın kullanılan aralıklar: 0-7 düşük risk, 8-15 riskli kullanım, 16-19 zararlı kullanım, 20 ve üzeri bağımlılık olasılığının değerlendirilmesi gereken aralık.

Kadınlarda ve 65 yaş üstündeki kişilerde daha düşük bir eşik kullanılması önerilir; aynı miktar alkol bu gruplarda daha yüksek kan alkol düzeyine yol açar. Hamilelikte ve bazı ilaçların kullanımında ise güvenli sayılan bir miktar yoktur.

Alkol kullanımı ruh sağlığıyla nasıl ilişkili?

İlişki iki yönlüdür. Alkol kısa vadede kaygıyı ve çökkünlüğü bastırdığı için bir baş etme aracı gibi kullanılabilir; ama uykunun yapısını bozar, ertesi gün kaygıyı artırır ve zamanla hem kaygıyı hem çökkünlüğü derinleştirir. Aynı şekilde depresyon ve kaygı bozuklukları da alkol kullanımını artırabilir.

Bu yüzden ikisinin birlikte değerlendirilmesi gerekir. Yalnızca birine bakmak çoğu zaman eksik kalır.

Sonucum yüksek çıktı, ne yapmalıyım?

8-15 aralığında genellikle miktarı azaltmaya yönelik kısa bir görüşme yeterli olur; bu aralık henüz bağımlılık anlamına gelmez. 16 ve üzerinde bir hekimle görüşmenizi, 20 ve üzerinde ise bir psikiyatri uzmanına ya da alkol ve madde bağımlılığı tedavi merkezine (AMATEM) başvurmanızı öneririz.

Önemli bir uyarı: uzun süreli ve yoğun alkol kullanımında aniden bırakmak titreme, nöbet ve deliryum gibi tehlikeli, kimi zaman hayatı tehdit eden yoksunluk belirtilerine yol açabilir. Bırakma kararını ve planını mutlaka bir hekimle birlikte yapın; kendi başınıza birden kesmeyin.

Puan aralıkları

Puan	Düzey	Ne anlama geliyor?
0–7	Düşük risk	Bildirdiğiniz kullanım biçimi yaygın olarak düşük riskli kabul edilen aralıkta. Hamilelik, bazı ilaçların kullanımı ve belirli sağlık sorunlarında ise güvenli sayılan bir miktar yoktur.
8–15	Riskli kullanım	Bu aralıkta genellikle miktarı azaltmaya yönelik kısa bir görüşme önerilir. Henüz bağımlılık anlamına gelmez; şimdi azaltmak ileride ortaya çıkabilecek sorunları önlemenin en kolay yoludur.
16–19	Zararlı kullanım	Bu düzeyde kullanım sağlığa, ilişkilere ve işe zarar veriyor olabilir. Bir hekimle görüşmenizi ve izlemli bir azaltma planı yapmanızı öneririz.
20–40	Bağımlılık olasılığı	Bu düzeyde bir psikiyatri uzmanına ya da alkol ve madde bağımlılığı (AMATEM) birimine başvurmanızı öneririz. ÖNEMLİ: uzun süreli ve yoğun alkol kullanımında aniden bırakmak tehlikeli olabilir; bırakma kararını mutlaka bir hekimle birlikte verin.

Sıkça sorulan sorular

AUDIT testinde kaç puan normal kabul edilir?

Puan 0 ile 40 arasındadır. 0-7 düşük risk, 8-15 riskli kullanım, 16-19 zararlı kullanım, 20 ve üzeri bağımlılık olasılığının değerlendirilmesi gereken aralık kabul edilir. Kadınlarda ve 65 yaş üstünde daha düşük bir eşik kullanılması önerilir.

Bir standart içki ne kadar?

Bir standart içki yaklaşık 10-12 gram saf alkol içerir: kabaca bir bardak (330 ml) bira, bir kadeh (140 ml) şarap ya da bir tek (40 ml) rakı, votka veya viski. Büyük bardaklar ve duble ölçüler birden fazla standart içki sayılır.

AUDIT bağımlılık tanısı koyar mı?

Hayır. AUDIT bir tarama testidir; kullanımın risk düzeyini gösterir. Bağımlılık tanısı ancak bir hekimin, genellikle bir psikiyatri uzmanının yapacağı değerlendirmeyle konur.

Alkolü kendi başıma bırakabilir miyim?

Uzun süreli ve yoğun kullanımda aniden bırakmak titreme, nöbet ve deliryum gibi tehlikeli yoksunluk belirtilerine yol açabilir. Bu nedenle bırakma kararı ve planı mutlaka bir hekimle birlikte yapılmalıdır. Türkiye'de bu hizmet AMATEM birimlerinde verilir.

Yanıtlarım kaydediliyor mu?

Hayır. Yanıtlarınız ve puanınız yalnız kendi cihazınızda, tarayıcınızda hesaplanır; sunucumuza gönderilmez ve kaydedilmez.

Kaynak

AUDIT (Alcohol Use Disorders Identification Test), Dünya Sağlık Örgütü tarafından geliştirilmiştir ve araştırma ile klinik kullanım için serbestçe çoğaltılabilir.

Bu sayfadaki bilgi genel bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Kendinize ya da bir başkasına zarar verme düşünceleriniz varsa 112 Acil’i arayın.